Lehçe. DİL VE KELİME NOTLARI

DEFTERİN ARDINDA

Bir kelimeyle başlıyor.

Çankaya’da tutulan bir defterden, gündelik dilin küçük ayrıntılarına.

YAZARIN NOTU

Duyduğum bir sözü
hemen geçip gitmemek için.

Lehçe’yi Ankara Çankaya’da yazıyorum. Gündelik konuşmalarda karşıma çıkan, bazen çok tanıdık olduğu için üzerinde durmadığım kelimeleri bir deftere kaydediyorum. Sonra o kelimelere dönüp bakıyorum: Ne anlama geliyorlar, bir cümlede nasıl yer buluyorlar?

Bir çaput, birlikte yapılan bir işin adı olan imece, eski bir arkadaşlığı hatırlatan yaren… Bu defter, büyük iddialardan çok böyle küçük duraklarla ilerliyor.

Burada kişisel notlarımı sözlük bilgisiyle aynı şeymiş gibi sunmamaya çalışıyorum. Duyduğum bir kullanım tek başına bir yöreyi temsil etmez; bir kelimenin tanıdık gelmesi de kökenini bildiğim anlamına gelmez.

Kelime defterini aç
Pencere ışığında açık bir not defteri, kurşun kalem ve yıpranmış bir kitap.
Bir anlam, bir örnek, bir soru.
Defterin sayfalarını bu küçük notlar dolduruyor.

NASIL YAZIYORUM?

Belirsizliği de not düşüyorum.

Anlamları kontrol ederken TDK Güncel Türkçe Sözlük’e, karşılaştırmalı köken araştırması için Nişanyan Sözlük’e başvuruyorum. Kaynak notlarında sözlük bilgisini kendi yorumumdan ayırıyorum; doğrulayamadığım bir kökeni kesin bilgi olarak aktarmıyorum.

Bu baskıda çaput ve imece için “Kökeni kesin değil” notunu koruyorum. Yarenin Farsça bağlantısını ise TDK Güncel Türkçe Sözlük’e atıfla belirtiyorum. Yazılardaki örnek cümleler, ayrıca belirtilmedikçe kullanımı göstermek için hazırlanmış örneklerdir; tarihî alıntı ya da belgelenmiş ağız verisi değildir.

Bir kelimeyi merak etmek için uzman olmak gerekmiyor. Kesin konuşmak içinse meraktan fazlası gerekiyor.

SİZİN DİLİNİZDEN

Bir kelime önerin

Evde duyduğunuz, bir kitapta rastladığınız ya da anlamını merak ettiğiniz bir kelimeyi paylaşın. Nerede ve nasıl kullanıldığını anlatmanız, araştırmanın ilk adımı olabilir.

Önerileri yeni yazılar için bir başlangıç olarak okuyorum. Her önerinin yayımlanacağını veya kişisel yanıt verileceğini söyleyemem.

Hesap açmanız gerekmez.

Kelime öneriniz kaydedildi. Katkınız için teşekkür ederim.

Notunuz, araştırılacak kelimelerin arasına eklendi.

Yıldızlı alanlar zorunludur.

2–60 karakter. Örneğin: yaren.

Bir kullanım örneği veya kısa bir hatıra yazabilirsiniz.

Öneriniz ve verdiğiniz iletişim bilgileri herkese açık değildir; kelime önerisini değerlendirmek ve gerekirse sizinle iletişim kurmak için kaydedilir. E-posta adresinizi paylaşmak zorunda değilsiniz. Lütfen açıklamaya hassas kişisel bilgiler eklemeyin.

Öneriniz kaydediliyor; lütfen bekleyin.